Yönerge: Aşağıdaki 15 soruya içtenlikle “Evet”, “Kısmen” veya “Hayır” olarak yanıt verin. Bu test, farkındalık amaçlı hazırlandı
Bölüm 1: Çalışma Koşulları, Fazla Mesai ve Mobbing
1. İş yerinizde yazılı sözleşmenizde yer almayan ya da onayınız alınmadan sürekli olarak fazla mesai (haftalık 45 saati aşan çalışmalar) yaptırılıyor ve karşılığı ödenmiyor mu?
- [ ] Evet, emeğim sömürülüyor (3 Puan)
- [ ] Bazen fazla mesai kalıyorum ama karşılığı belirsiz (2 Puan)
- [ ] Hayır, çalışma saatlerim yasal sınırlarda (1 Puan)
2. Yıllık izinlerinizi tam olarak kullanmanıza izin verilmiyor mu veya izinleriniz kağıt üstünde gösterilip fiilen çalıştırılıyor musunuz?
- [ ] Evet, izinlerimi kullanamıyorum (3 Puan)
- [ ] Kısmen kısıtlanıyor (2 Puan)
- [ ] Hayır, haklarımı alıyorum (1 Puan)
3. Ücretlerinizin bir kısmı (veya asgari ücretten fazlası) elden mi ödeniyor ya da sigortanız gerçek kazancınız yerine asgari ücretten mi yatırılıyor?
- [ ] Evet, maaşım eksik gösteriliyor (3 Puan)
- [ ] Emin değilim / Şüphelerim var (2 Puan)
- [ ] Hayır, her şey resmi ve tam (1 Puan)
4. İş yerinde sistematik bir baskıya, dışlanmaya, sürekli azarlanmaya veya istifaya zorlanmaya (mobbing) maruz kalıyor musunuz?
- [ ] Evet, psikolojik olarak tükendim (3 Puan)
- [ ] Zaman zaman baskı hissediyorum (2 Puan)
- [ ] Hayır, çalışma ortamım huzurlu (1 Puan)
Bölüm 2: Ücret, Haklar ve Gizli Değişiklikler
5. Maaşlarınız, primleriniz veya mesai ücretleriniz düzenli olarak gecikiyor ya da eksik/taksitli mi yatırılıyor?
- [ ] Evet, sürekli bir ödeme krizi var (3 Puan)
- [ ] Bazen gecikmeler oluyor (2 Puan)
- [ ] Hayır, gününde yatar (1 Puan)
6. İşvereniniz rızanızı almadan imzanıza dayanarak unvanınızı, çalışma yerinizi, departmanınızı veya vardiyanızı sizin aleyhinize olacak şekilde değiştirdi mi?
- [ ] Evet, tek taraflı kararlarla mağdur edildim (3 Puan)
- [ ] Esnek çalışma bahçesiyle zorlandım (2 Puan)
- [ ] Hayır (1 Puan)
7. İş yerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alınmadığı için hayati tehlike altında veya sağlığınızı tehdit eden koşullarda çalışmaya zorlanıyor musunuz?
- [ ] Evet, can güvenliğim yok (3 Puan)
- [ ] Eksiklikler var (2 Puan)
- [ ] Hayır, önlemler alınıyor (1 Puan)
8. İş kazası geçirdiniz veya meslek hastalığına yakalandınız ancak bu durum örtbas edilmeye mi çalışıldı?
- [ ] Evet, başıma geldi (3 Puan)
- [ ] Şüpheli durumlar yaşadım (2 Puan)
- [ ] Hayır, böyle bir şey yaşamadım (1 Puan)
Bölüm 3: İşten Çıkarma, İstifa ve Haklı Fesih
9. İşvereniniz sizi işten çıkarmakla tehdit ediyor veya “İstifa et, tazminatsız gönderirim” diyerek baskı kuruyor mu?
- [ ] Evet, sürekli tehdit altındayım (3 Puan)
- [ ] İma ediliyor (2 Puan)
- [ ] Hayır (1 Puan)
10. İş yerinde hırsızlık, ahlaka aykırı hareket veya yüz kızartıcı asılsız suçlamalarla (Kod 29 / Kod 42 vb.) tazminatsız işten çıkarılma riskiyle karşı karşıya mısınız?
- [ ] Evet, iftiraya uğramaktan korkuyorum (3 Puan)
- [ ] Endişelerim var (2 Puan)
- [ ] Hayır (1 Puan)
11. İş akdiniz haksız bir şekilde feshedildiyse, yasal süresi içinde (1 ay içinde arabuluculuk başvurusu gibi) haklarınızı aramakta geciktiğinizi hissediyor musunuz?
- [ ] Evet, süreci kaçırmaktan korkuyorum (3 Puan)
- [ ] Ne yapacağımı bilmiyorum (2 Puan)
- [ ] Hayır, süreci biliyorum (1 Puan)
12. Hafta tatili, resmi tatil veya ulusal bayramlarda çalıştırılmanıza rağmen bu çalışmaların ek ücreti veya izin hakkı size verilmiyor mu?
- [ ] Evet, gasp ediliyor (3 Puan)
- [ ] Kısmen ödenmiyor (2 Puan)
- [ ] Hayır, karşılığını alıyorum (1 Puan)
Bölüm 4: Kıdem, İhbar ve Gelecek Kaygısı
13. Yıllardır çalıştığınız iş yerinden ayrılsanız bile kıdem tazminatınızı, ihbar tazminatınızı veya biriken alacaklarınızı alamayacağınızdan mi korkuyorsunuz?
- [ ] Evet, haklarımı ödemeyeceklerini biliyorum (3 Puan)
- [ ] Şüphelerim var (2 Puan)
- [ ] Hayır, kurumsal bir yapıdayız (1 Puan)
14. İş yerinde yaşanan hukuki bir usulsüzlüğe göz yummanız isteniyor ya da bu usulsüzlüklerin sorumluluğu hukuki olarak sizin üzerinize yıkılmaya mı çalışılıyor?
- [ ] Evet, hedef tahtasındayım (3 Puan)
- [ ] Risk olduğunu sezüyorum (2 Puan)
- [ ] Hayır (1 Puan)
15. İş hukuku haklarınızı (işe iade davası, kıdem/ihbar, fazla mesai alacakları) bilmediğiniz için işverenin haksız uygulamalarına karşı çaresiz mi hissediyorsunuz?
- [ ] Evet, tamamen yalnız hissediyorum (3 Puan)
- [ ] Haklarımı tam bilmiyorum (2 Puan)
- [ ] Hayır, haklarımı biliyorum (1 Puan)
📊 Puan Tablosu ve Sonuçlar
- 15 – 24 Puan (Düşük Risk / Güvenli Bölge): İş yerinizdeki çalışma koşulları genel olarak yasal çerçevede. Haklarınız güvence altında görünüyor.
- 25 – 35 Puan (Kırmızı Alarm / Hak Kaybı Tehlikesi): İş ilişkilerinizde ciddi aksaklıklar ve hak ihlalleri birikmiş durumda. Fazla mesai, prim veya mobbing gibi konularda mağdur ediliyor olabilirsiniz. Hak kaybı yaşamamak için şartlarınızı gözden geçirmelisiniz.
- 36 – 45 Puan (Kritik Eşik / Acil Hukuki Müdahale Şart): İş hukuku açısından haklarınız büyük ölçüde ihlal ediliyor veya işten çıkarılma/tazminatsız fesih riskiyle karşı karşıyasınız. Süreler (arabuluculuk ve dava zamanaşımı) aleyhinize işlemeden derhal bir iş hukuku avukatına başvurun.
⚖️ Yasal Uyarı: Bu test yalnızca bireysel farkındalık ve durum değerlendirmesi amacıyla hazırlanmıştır; kesinlikle hukuki tavsiye veya dava yönlendirmesi niteliği taşımaz. Her iş ilişkisinin ve sözleşmenin koşulları kendine hastır. Hak kaybına uğramamak, kıdem/ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacaklarınızı güvenle tahsil etmek için mutlaka bir iş hukuku avukatına danışın.